ÂM THẦM M&A NGÂN HÀNG, CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VN





 Hoạt động M&A đối với lĩnh vực tài chính trên thế đã diễn ra sôi động và theo đánh giá của các chuyên gia trong lĩnh vực này, M&A sẽ làm cho hoạt động của ngành ngày một phát triển thông qua việc loại bỏ các cá thể yếu kém, làm cho thị trường lành mạnh hơn. Thế nhưng, với Việt Nam, hoạt động này hiện vẫn chưa thực sự rõ nét.



Ông Mayooran Elalimgam, Trưởng Bộ phận M&A Khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tập đoàn Deutsche Bank cho rằng, Việt Nam là một thị trường trong khu vực châu Á mà hoạt động M&A được đánh giá sẽ rất sôi động trong thời gian tới. Vì thế,  Tập đoàn Deutsche Bank đã có những bộ phận chuyên trách về M&A ở mỗi khu vực của Đông Nam Á. Điều này cũng cho thấy, tiềm năng của hoạt động này còn rất lớn ở các thị trường mới nổi, ở khu vực châu Á bình quân trị giá 180 tỷ USD/năm.


Theo ông Mayooran, quy mô  M&A ở khu vực Đông Nam Á không khác gì ở Trung Quốc. Đồng thời, cũng có thể nhận thấy M&A phát triển theo từng thời kỳ ở mỗi quốc gia. Chẳng hạn, trước đây M&A sôi động ở Indonesia, nhưng sau đó là ở Thái Lan. Hoạt động M&A ở khu vực châu Á và Đông Nam Á sẽ tăng trưởng trong thời gian tới, vì các nhà đầu tư cảm thấy rằng tình hình kinh tế của các công ty trong nước chưa thực sự phát triển hết tiềm năng nên nhiều người muốn chen chân vào để đầu tư. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để tăng trưởng tốt hơn đối với các nền kinh tế đang phát triển. Mặt khác, một số nước trong khu vực châu Á đang cảm thấy đồng tiền của họ dần mạnh lên nên đã mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài ở một số nước lân cận thông qua M&A, với không ít thương vụ có giá trị lên đến hàng tỷ USD.


Đối với Việt Nam hoạt động M&A cũng bắt đầu trở nên sôi động những năm gần đây và hứa hẹn tiếp tục ở thời gian tới. Nếu trước đây, các nhà đầu tư nhắm đến Indonesia thông qua M&A, thì theo nhận định của Seutsche Bank, xu hướng bắt đầu chuyển sang Việt Nam. Tuy nhiên, có một số rào cản khiến nhà đầu tư e ngại khi nhắm đến thị trường Việt Nam, ví dụ như tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh, việc định giá khi doanh nghiệp niêm yết, khuôn khổ pháp lý cho hoạt động M&A chưa hoàn thiện…Ngoài ra, một số vấn đề vĩ mô như tăng trưởng, lạm phát... cũng như các quy định pháp lý khác cũng gây ra sự e ngại rót vốn vào Việt Nam.


“Riêng đối với lĩnh vực tài chính – ngân hàng trên thế giới hoạt động M&A đã diễn ra sôi động trên tinh thần thu hẹp. Còn đối với Việt Nam lĩnh vực ngân hàng cũng được xem là tiềm năng và thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài, vì thực tế cơ hội để thâm nhập vào lĩnh vực này, nhằm cung cấp dịch vụ bán lẻ cho khách hàng cá nhân cũng như các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam là còn rất lớn. Tuy nhiên, hiện còn nhiều rào cản đối với hoạt động M&A lĩnh vực này ở Việt Nam, trong khi thu hút được vốn của nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này sẽ mang lại nhiều đổi mới cho hoạt động ngân hàng từ các tổ chức tài chính nước ngoài”, ông Mayooran nói.


“Kinh nghiệm từ các thị trường khác trên thế giới thì M&A sẽ có lợi cho nền kinh tế, tạo điều kiện cho các ngân hàng tốt hơn đầu tư công nghệ, phát triển tốt hơn, bởi thực tế, có nhiều ngân hàng cũng chưa hẳn đã tốt cho thị trường”, ông Mayooran nói thêm .


Đồng quan điểm, Tổng Giám đốc Công ty chứng khoán (CTCK) Bản Việt, ông Tô Hải, cũng đưa ra nhận định, trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng thì xu hướng M&A vẫn còn âm thầm và chưa thực sự sôi nổi, vì luật pháp Việt Nam còn hạn chế việc cá nhân nắm một tỷ lệ vốn tương đối ở một ngân hàng. Tuy nhiên, theo ông Hải, khả năng xu M&A ở lĩnh vực này trong thời gian tới sẽ tiếp tục sôi động hơn so với những năm vừa qua.


Theo TS Nguyễn Mạnh Dũng, Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, M&A trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng ở Việt Nam chưa thể hiện rõ nét, do quy định về khuôn khổ pháp lý chưa được rõ ràng. Vì thế, dù các thương vụ đã xảy ra, nhưng không rầm rộ như các lĩnh vực khác. Trong đó, phần lớn là các ngân hàng lớn mua lại ngân hàng nhỏ, đồng thời có sự tham gia của nhiều tập đoàn tài chính nước ngoài đã mua lại một phần vốn của các ngân hàng trong nước.


Cơ hội đối với M&A ở lĩnh vực ngân hàng tại thị trường Việt Nam rõ nét hơn từ khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành Thông tư 04/2010/TT-NHNN ngày 11/02/2010 quy định việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng. Trước đây, khi chưa có một quy định nào được đưa ra thì các ngân hàng rất hạn chế nhắc đến việc M&A, nên việc ban hành Thông tư 04 tạo điều kiện tốt cho việc M&A trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Hiện nay, tỷ lệ sở hữu được phép của nhà đầu tư nước ngoài trong các ngân hàng Việt Nam là 30%. Đây là lĩnh vực thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài, bởi tiềm năng tăng trưởng của ngành tài chính – ngân hàng được đánh giá còn rất lớn và chưa khai thác hết.


Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội thì thách thức đối với hoạt động M&A trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng Việt Nam cũng không nhỏ. Chẳng hạn như đòi hỏi về mức vốn phải tăng theo đúng quy định. Trước diễn biến của thị trường đang có những khó khăn nhất định hiện nay, hoạt động của ngành tài chính – ngân hàng được dự báo sẽ có làn sóng sáp nhập, mua lại. Nhưng vấn đề chúng ta cần xem xét đó chính là bán lại hay hợp nhất. Bên cạnh đó, để hoạt động M&A trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng thực sự sôi động còn đòi hỏi ý chí từ các cơ quan quản lý. Phải chăng chúng ta cần M&A để loạt bớt những ngân hàng còn yếu kém, chậm phát triển… hay vẫn duy trì ý chí là tiếp tục bảo hộ thì hoạt động M&A trong lĩnh vực này sẽ khó.


Nghị định 89/1999/NĐ-CP và 109/2005/NĐ-CP cho phép tổ chức Bảo hiểm Tiền gửi có thể hỗ trợ tài chính cho tổ chức tham gia Bảo hiểm tiền gửi dưới các hình thức cho vay, bảo lãnh, mua lại nợ và các hình thức khác phù hợp với quy định của pháp luật”. Với cơ sở pháp lý trên theo ông Dũng, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam đã có 3 đề tài nghiên cứu về xử lý các NH có vấn đề để hỗ trợ cho việc mua bán sáp nhập NH khi cần thiết.


Năm 2011, Việt Nam được mong đợi có một số thương vụ M&A ở ngành ngân hàng. Điều này được coi là dấu hiệu cho sự phát triển M&A ngân hàng trong tương lai. Tuy nhiên, theo ông Dũng khi tiến hành M&A phải đủ sức mạnh và lựa chọn hình thức M&A chính xác.


Tương tự, ở lĩnh vực chứng khoán, theo đánh giá của ông Lê Hải Trà, Ủy viên thường trực của Sở GDCK TP.HCM (Hose), thị trường mong đợi M&A trong hoạt động của các công ty chứng khoán sẽ diễn ra sôi động ở năm qua cũng như năm nay khi thị trường có khó khăn. Nhưng thực tế chưa có nhiều CTCK trong nước sáp nhập hoặc mua lại. Duy chỉ có một số tổ chức tài chính nước ngoài mua lại của CTCK trong nước.  


Tổng giám đốc CTCK VPBank, ông Nguyễn Lâm Dũng, cũng đưa ra nhận định, sở dĩ M&A trong lĩnh vực chứng khoán chưa diễn ra sôi động trong thời gian qua vì chỉ có 10 – 15 CTCK chiếm phần lớn thị phần và đa số CTCK còn lại chiếm thị phần rất nhỏ. Vì thế, các CTCK lớn cũng không đặt kỳ vọng nhiều vào việc mua lại các CTCK yếu kém hơn để thu hút khách hàng. Đây cũng là lý do tại sao sự thâu tóm giữa các CTCK thời gian qua chưa thực sự diễn ra sôi động, dù có gặp khó khăn.


Một lý do khác lý giải cho việc tại sao hoạt động M&A giữa các CTCK chưa sôi động là do nhân sự giữa các CTCK trong thời gian qua biến động rất nhiều. Vì thế, khi nhân sự dịch chuyển sẽ kéo theo khách hàng từ công ty cũ sang công ty mới. Do đó, không cần đến M&A, một số CTCK có thương hiệu, thị phần lớn kéo được khách hàng. Tuy nhiên, theo dự báo được đưa ra từ các chuyên gia chứng khoán, khả năng M& A ở lĩnh vực này sẽ sôi động trong thời gian tới khi thị trường có sự đào thải mạnh các công ty yếu kém.


Theo Báo Đầu tư




  • TAG :

Danh mục

Loading...

Bài nổi bật